Geschiedenis

De Beatrixmolen in Winssen is een molen met een lange geschiedenis. De molen werd omstreeks 1791 gebouwd in Alphen aan de Maas, gelegen in de westelijke punt van het Land van Maas en Waal. De molen is nu dus ruim 200 jaar oud. In de tijd dat de molen gebouwd werd, deed de molen dienst als wind-watermolen, ook wel poldermolen genoemd. De molen maalde het laaggelegen polderland droog om landbouw mogelijk te maken. De oude poldermolens zijn vaak gebouwd van zwaar grenenhout en in een achthoekige vorm. Deze stevige bouw was nodig om de kracht van het water en de wind de baas te kunnen. De Beatrixmolen had als poldermolen eerst een staand scheprad om het polderwater af te voeren. In 1819 werd de eerste verbouwing aan de molen uitgevoerd: het staand scheprad werd vervangen door een hellend scheprad. Hierdoor was de molen ook bij weinig wind beter in staat de polder droog te malen. Samen met nog vijf andere poldermolens bemaalde de Beatrixmolen de polders van het Land van Maas en Waal.

Vanaf 1820 deed de stoommachine steeds meer haar intrede. Zo ook in het Land van Maas en Waal. In 1847 werd daar een stoomgemaal in gebruik genomen. Hierdoor was men voor het droogmalen van de polders niet langer afhankelijk van de wind. Voor de oude poldermolens was er nu geen werk meer. Daarom werden ze overbodig en vaak verkocht. Een van de molens kwam in Nijmegen terecht: de St. Annamolen. Een andere molen belandde in Winssen: de huidige Beatrixmolen. De Beatrixmolen doet vanaf dat moment niet meer dienst als poldermolen, maar wordt gebruikt om het koren mee te malen. Hiervoor werd het binnenwerk van de molen aangepast. Ook werd ze op een heuvel, een zogenaamde “belt” geplaatst. Op de belt kan de molenaar de wieken bereiken om de kap van de molen op de windrichting te zetten. Dit draaien van de kap wordt ook wel “kruien” genoemd. In de belt zitten op drie plaatsen grote toegangsdeuren. Door de grote, dubbele deur kan graan en meel worden aan- en afgevoerd.

Eigenlijk herinneren nu alleen de spanwijdte van de wieken oftewel “vlucht”, die maar liefst 27,1 meter groot is, en de achthoekige vorm nog aan de vroegere functie van de Beatrixmolen. Een dergelijke grote vlucht van de wieken en de achthoekige vorm komen we namelijk zelden tegen bij dorpskorenmolens. Tot het eind van de vijftiger jaren is de molen nog bijna dagelijks in gebruik geweest. Daarna werd er niet meer mee gemaald en raakte de molen in verval. In 1978 kocht de toenmalige gemeente Ewijk (nu gemeente Beuningen) de sterk verwaarloosde molen. De gemeente moest de molen verplaatsen naar een mooie plaats, waar ze voor iedereen goed te bezichtigen zou zijn. Ook wilde de gemeente de molen laten restaureren. Het geld voor de verplaatsing en restauratie (ongeveer zevenhonderdduizend gulden) was echter pas in 1986 beschikbaar. Op 16 september 1988 is de gerestaureerde molen officieel weer in gebruik genomen. Een vrijwillige molenaar uit de gemeente laat nu de wieken weer regelmatig draaien.

  • Beeld van vroeger

De Beatrix

  • De Beatrix

Nieuws

Bezoek de molen!

Bezoek de molen op een zaterdag of neem contact met ons op!

Molendatabase

Hier kunt u informatie vinden over de Beatrix maar ook over alle andere molens in Nederland. .